Next
Birini küçümsemek, alaya almak ya da yaptığı bir davranışı sert biçimde eleştirmek amacıyla söylenir. Bu nedenle nötr bir anlam taşımaz; çoğu zaman olumsuz ve kırıcı bir ton içerir.
Kelime, özellikle ani öfke anlarında ya da sabrın tükendiği durumlarda ağızdan çıkar. Örneğin birinin basit bir hatayı tekrar tekrar yapması, söyleneni anlamaması ya da düşünmeden hareket etmesi gibi durumlarda kullanıldığı görülür. Ancak burada eleştirilen çoğu zaman davranış değil, doğrudan kişinin kendisi olur. Bu da kelimeyi sıradan bir sitemden daha sert hâle getirir.
Günümüzde sosyal medyada, forumlarda, arkadaş sohbetlerinde ve hatta bazı mizah içeriklerinde bu kelimeye rastlamak mümkündür. Bazen “şaka” amacıyla söylense bile, içerdiği küçümseyici anlam nedeniyle karşı tarafta hakaret edilmiş hissi uyandırabilir. Bu yüzden kullanımında dikkatli olunması gerekir.
TDK’YA GÖRE ANDAVAL ANLAMI
Türkçede bazı kelimeler konuşma dilinde çok yaygın olmasına rağmen resmî sözlüklerde sınırlı biçimde yer alabilir. “Andaval” da halk arasında bilinen ve kullanılan bir argo kelimedir. Pratikte çoğunlukla “aptal, budala, akılsız” anlam çizgisinde değerlendirilir.
Kelimenin kökeni konusunda net ve akademik bir görüş birliği bulunmaz; ancak kullanım biçimi, kişinin zihinsel kapasitesini küçümsemeye yöneliktir. Bu nedenle sadece bir hatayı değil, o hatayı yapan kişiyi hedef alır.
TDK çerçevesinde değerlendirildiğinde kelime, argo bir kullanım olarak görülür ve gündelik hayatta tercih edilen nezaket dilinin dışında kalır. Özellikle resmî yazışmalarda, iş ortamlarında veya akademik metinlerde kullanılması uygun değildir.
Bir davranışı eleştirirken kişiyi aşağılamadan da aynı mesaj verilebilir. Örneğin:
- “Burada bir yanlış anlaşılma var.”
- “Sanırım konuyu tam aktaramadık.”
- “Tekrar gözden geçirmek iyi olabilir.”
gibi ifadeler, mesajı kırmadan iletir. Bu da iletişim kalitesini korumaya yardımcı olur.
KİMLERE ANDAVAL DENİR?
“Andaval” kelimesi genellikle belirli davranış kalıplarına tepki olarak söylenir. Ancak tekrar hatırlatmak gerekir ki bu kelime bir davranışı değil, doğrudan kişiyi hedef aldığı için ağırdır.
1) Basit bir konuyu anlamakta zorlananlara
Açıklanan bir şeyi tekrar tekrar yanlış anlayan kişiler için sabırsızlık anında bu kelime kullanılabilir. Burada çoğu zaman karşı tarafın tahammülsüzlüğü devreye girer.
2) Düşünmeden hareket edenlere
Sonuçlarını hesaplamadan karar veren, aceleci davranan veya plansız iş yapan kişiler için söylenebilir. “Biraz düşünseydin” mesajı, hakaretle birleşmiş hâle gelir.
3) Kolay kandırılan ya da saf görülenlere
Aşırı iyi niyetli, herkese çabuk inanan kişilere yönelik küçümseyici bir etiket olarak kullanılır. Ancak bu durum çoğu zaman kişinin saflığından değil, iyi niyetinden kaynaklanır.
4) Sürekli hata yapanlara
Aynı yanlışı tekrar eden kişiler için, sabırsızlıkla söylenir. Fakat bu kullanım yapıcı değildir; karşı tarafı motive etmek yerine daha çok kırar.
5) Tartışmalarda karşı tarafı küçültmek için
Bazı tartışmalarda konuya cevap vermek yerine kişiye yüklenmek tercih edilir. “Andaval” burada bir argüman değil, doğrudan bir aşağılama aracı olur.
Nevşehir’den güncel gelişmeler, eğitim haberleri ve faydalı içerikler için Muşkara Nevşehir Haber ana sayfamızı ziyaret etmeyi unutmayın: https://www.muskarahaber.com/
