Next
Kızılırmak'ın eski yataklarından elde edilen alüvyonlu toprağı işleyen aile üyeleri, babaları ve dedelerinden öğrendikleri geleneksel yöntemlerle el emeği ürünler ortaya çıkarıyor.
Yıllardır geçimlerini çamura şekil vererek sağlayan aile bireyleri, çanakçılığı gelecek nesillere aktararak bu kültürün yaşatılmasına da katkı sunuyor.
Dededen kalma atölyede çalışan aile üyelerinden 58 yaşındaki Mümtaz Yorgun, asırlardır kuşaktan kuşağa aktarılan sanatı icra etmenin mutluluğunu yaşadıklarını söyledi.
Çanakçılığın kendileri için hem meslek hem de kültürel miras olduğunu dile getiren Yorgun, "Bu mesleği 7 yaşından beri yaparım. Dedemden öğrendim. Okulu bırakıp atölyeye geldim. Yeğenime, oğluma ve komşunun çocuklarına öğrettim. Toprağı Avanos'un 5 kilometre uzağındaki yerlerden alıp eledikten sonra hamur gibi yapıyoruz. Geçmişte su testisi, peynir çömleği yapılıyordu şimdi ne talep edilirse onu yapıyoruz." diye konuştu.
"TOPRAĞA DEĞİP ZEVKİNİ ALMAK LAZIM"
Ailenin 55 yaşındaki üyesi Yıldıray Yorgun da çocuk yaşlardan beri atölyede çamura şekil verdiğini, 35 yıldır da usta olarak emek sarf ettiğini belirtti.
El emeği ürünlere ilginin geleneksel sanatların yaşatılması açısından önem taşıdığını vurgulayan Yorgun, şöyle konuştu:
"Bu sanatı babamdan öğrendim, o da babasından öğrenmiş. Babamın dedesi de dedesinden öğrenmiş. Bu, babadan oğula geçen bir meslek. Kendimi bildim bileli bu işin içindeyim. Babam tezgahta çalışırdı, ben de okuldan gelince babama yardım ederdim. Bu şekilde başladık. Ürünlerde sadece toprak ve su kullanıyoruz, başka hiçbir katkı maddesi yok. Kadınların hamur yoğurduğu gibi yoğurup çamur dinlenmeye bırakılıyor. İçindeki taşların kırılması için makineden geçiyor. Tornada 5 santimetreden 2 metre boyutuna kadar yapıyoruz. Bu işi isteyerek yapmak çok önemli çünkü böyle öğrenilir. İstemiyorsa 10 yıl da geçse bir şey üretemez. Çok güzel bir sanat. Aşık Seyrani'nin dediği gibi 'Kör de bilir Avanos'un yolunu/Testi, bardak kırığından bellidir.' Kapadokya'ya gelip de Avanos'u görmemek mümkün değil. Toprağa değip zevkini almak lazım."
Ailenin 29 yaşındaki genç ustası Mustafa Yorgun da toprakla uğraşmanın ve ona şekil vermenin keyifli bir uğraş olduğunu kaydederek, "Bu sanat, kuşaktan kuşağa dedelerimizden aktarıldı. En son kuşak biziz. Babamızdan öğrendik, ben de oğluma öğretmek istiyorum." dedi.
"BİZDEKİ TEMELİ 500 YILA TEKABÜL EDİYOR"
52 yaşındaki Gökhan Özgül de atölyedeki tüm ustaların üretimin her aşamasında çalıştıklarını, el birliğiyle mesleklerini sürdürdüklerini söyledi.
Son yıllarda mutfakta kullanılan toprak ürünlerin talep görmeye başlamasıyla bu yönde ailece üretim yaptıklarını dile getiren Özgül, "Yeğenlerim, kuzenlerim, ben ve çocuklar olarak beşinci göbeğiz. Bizden sonra da yeğenlerim, çocuklarım bunu devam ettirecek. Bizdeki temeli 500 yıla tekabül ediyor. Çanak çömlek üretmeye devam ediyoruz. Bu işin temeli bölgeye özgü topraktır. Şu an lokantalar için kebap testileri yapıyoruz. Küp, güveç, talebe göre her çeşitli ürünler üretiyoruz. Geleceği iyi bir meslek. Öğrenmesi zor olduğu için pek talep yok." ifadelerini kullandı.
