Next
TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) 2237-A kapsamında desteklenen “Öğretmenlik Mesleğinde Yapay Zekâ Destekli Akademik Düşünme ve Yazma” programı, Nevşehir’de gerçekleştirilen yüz yüze eğitimlerin ardından tamamlandı.
Kırıkkale Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin Elkatmış’ın yürütücülüğünü üstlendiği program, üç farklı üniversiteden akademisyenlerle Türkiye’nin 10 üniversitesinde öğrenim gören öğretmen adaylarını Kapadokya’da bir araya getirdi.
20–21 Ağustos 2026 tarihlerinde çevrim içi oturumlarla başlayan programın yüz yüze bölümü, 24–26 Ağustos tarihlerinde Nevşehir’de, Grand İşbilir Hotel de gerçekleştirildi. Beş güne yayılan eğitim, yalnızca uygulanma biçimiyle değil, kazandırmayı amaçladığı yazarlık anlayışıyla da hibrit bir nitelik taşıdı. Katılımcılar, insanın özgün düşünme ve karar verme becerileriyle yapay zekânın sunduğu imkânları etik, eleştirel ve üretken biçimde birleştiren akademik yazarlık yaklaşımını uygulamalı olarak deneyimledi.
ÇEVRİM İÇİ BÖLÜMDE YAPAY ZEKÂ FARKINDALIĞI ÖNE ÇIKTI
Programın çevrim içi bölümünde yapay zekâ farkındalığı, yapay zekâ sistemlerinin çalışma prensipleri ve bu araçların akademik ortamlarda bilinçli kullanımı üzerinde duruldu.
Akademik kaynak tarama, literatür inceleme, kaynakça oluşturma ve bilimsel metinleri özetleme süreçlerinde yapay zekâ araçlarından nasıl yararlanılabileceği örnek uygulamalarla ele alındı.
Oturumlarda ayrıca yapay zekâ tarafından üretilen bilgilerin doğruluğu, güvenilirliği, etik kullanımı ve akademik sorumluluk konusu değerlendirildi. Böylece öğretmen adaylarının yapay zekâyı yalnızca metin üreten bir araç olarak değil, çıktıları sorgulanması ve insan denetiminde kullanılması gereken bir akademik destek sistemi olarak görmeleri hedeflendi.
YÜZ YÜZE EĞİTİMLER ATÖLYE ANLAYIŞIYLA YÜRÜTÜLDÜ
Nevşehir’de gerçekleştirilen yüz yüze bölümde teorik anlatımdan çok uygulama ağırlıklı atölye çalışmalarına yer verildi. Öğretmen adayları; konu belirleme, düşüncelerini yapılandırma, akademik metni planlama, taslak oluşturma, metni geliştirme ve yapay zekâ destekli içerikleri değerlendirme aşamalarında doğrudan üretim yaptı.
Katılımcıların hazırladığı çalışmalar alan uzmanları tarafından tek tek incelendi. Her öğrenciye çalışmasının güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri hakkında bireysel geri bildirimler verildi. Öğretmen adayları, aldıkları dönütler doğrultusunda metinlerini yeniden düzenleyerek akademik yazmanın tek seferde tamamlanan bir ürün değil; planlama, yazma, değerlendirme ve yeniden yazma aşamalarından oluşan döngüsel bir süreç olduğunu uygulamalı biçimde deneyimledi.
Atölyelerde yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin doğrudan kullanılmasının yerine bu içeriklerin sorgulanması, doğrulanması, yeniden yapılandırılması ve yazarın özgün düşüncesiyle bütünleştirilmesi esas alındı. Böylece yapay zekânın yazarın yerine geçtiği değil, insanın düşünme ve üretme sürecini desteklediği bir hibrit yazarlık modeli benimsendi.
DEKAN ŞAHİN, AKADEMİK YAZMAYI SOMUT ÖRNEKLERLE ANLATTI
Programın yüz yüze bölümüne Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ayfer Şahin de eğitmen olarak katkı sundu.
Şahin, akademik yazma ve bilimsel metin oluşturma süreçlerini örnekler üzerinden ele alarak bilimsel bir düşüncenin araştırma konusuna ve yapılandırılmış bir akademik metne dönüştürülmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bilimsel bir düşüncenin araştırılabilir bir konuya, ardından sistemli ve tutarlı bir akademik metne nasıl dönüştürülebileceğini açıklayan Şahin, katılımcıların sorularını ve ürettikleri örnekleri de değerlendirdi. Böylece teorik bilgiler, öğretmen adaylarının kendi yazma deneyimleriyle ilişkilendirildi.
Yüz yüze eğitimlerde Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özlem Baş, katılımcıların hazırladığı çalışmaları tek tek inceleyerek ayrıntılı geri bildirimlerde bulundu.
Kırıkkale Üniversitesi Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Murat Yiğit ise yapay zekâ destekli hibrit akademik yazmanın planlanması ve değerlendirilmesi üzerine uygulama ağırlıklı atölye çalışmaları gerçekleştirdi.
EĞİTİM DERS SAATLERİNİN DIŞINDA DA SÜRDÜ
Programın çalışma temposu planlanan ders saatleriyle sınırlı kalmadı. Gün içindeki eğitimlerin ardından Nevşehir şehir merkezini gezen katılımcılar, gecenin ilerleyen saatlerinde yeniden bir araya geldi. Ekipler hâlinde çalışan öğretmen adayları, hem ertesi günün atölyelerine hazırlandı hem de kendilerine verilen akademik yazma görevlerini tamamladı.
Farklı üniversitelerden gelen katılımcılar, ortak çalışmalar aracılığıyla bilgi ve deneyimlerini paylaşma fırsatı buldu. Böylece program, akademik üretimin yanında üniversiteler arası iletişim, ekip çalışması ve mesleki dayanışmayı da destekledi.
KAPADOKYA’NIN TARİHÎ VE DOĞAL GÜZELLİKLERİNİ KEŞFETTİLER
Yoğun eğitim programına sosyal ve kültürel etkinlikler de eşlik etti. Katılımcılar için Uçhisar, ve Göreme’yi kapsayan hızlandırılmış bir Kapadokya gezisi düzenlendi. Öğretmen adayları, bölgenin tarihî ve doğal güzelliklerini yakından görürken farklı üniversitelerden gelen akranlarıyla sosyal etkileşim kurma imkânı buldu.
BEŞ GÜNLÜK EĞİTİM PROJE YARIŞMASIYLA TAMAMLANDI
Program, katılımcıların ekipler hâlinde özgün fikirler geliştirdiği “Proje Üretme ve Konu Belirleme Yarışması” ile sona erdi. Öğretmen adayları, beş günlük eğitim süresince edindikleri bilgi ve becerilerden yararlanarak eğitim alanına yönelik proje önerileri hazırladı.
Yarışma, katılımcıların bilimsel düşünme, akademik yazma, iş birliği yapma ve yapay zekâ araçlarını amaca uygun kullanma becerilerini birlikte sergiledikleri programın final etkinliği oldu.
Kapanışta katılım belgeleri, proje yürütücüsü Prof. Dr. Metin Elkatmış tarafından öğretmen adaylarına takdim edildi. Programla; yapay zekâya hazır metin ürettiren değil, yapay zekâ çıktılarını sorgulayan, doğrulayan, geliştiren ve kendi özgün düşüncesiyle yeniden yapılandıran bir öğretmen-yazar profilinin desteklenmesi amaçlandı.
