BAHÇE SALYANGOZU

TÜRKÇE ADI     : BAHÇE SALYANGOZU

LATİNCE ADI    : HELIX ASPERSA

İNGİLİZCE ADI : GARDEN SNAIL  

Açıklama

Salyangoz, yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin Orthogastropoda sınıfındaki kabuklu kara hayvanlarının ortak adı. Salyangoz kabuklu hayvan olup yumuşakçalar sınıfı içinde yer alır.

Biyoloji

Salyangoz vücut yapısı olarak çok farklı bir hayvandır. Salyangozun vücudu içinde kesinlikle bir iskelet veya bir kemik yapı yoktur. Vücudu tamamen ufacık bir et parçasından oluşur. Salyangoz çeşidine göre dış kabuğu farklı bir yapıda burularak değişik şekillerde olur. Salyangozlarda yürüme organı olan ayak yapıları yoktur yürüme şekli ve yapısı çok farklıdır. Salyangozların başucunda 2 adet büyük 2 adette küçük yapıda antene bezeyen yapıları vardır. Başucunda beslenmek için ağız yapısı ve 2 adet gözleri vardır.


Salyangozların sırt kısmında ise solunum ve boşaltım organı bulunur. Salyangozlar hareketlerini tamamen kas hareketleri ile yaparlar. Vücutlarını bir ileri bir geri iterek ilerlerler.Salyangozların vücudu ile kabuğu arasında sümüksü ve kaygan bir sıvı bulunur. Bu kaygan sıvıyı önce salgılarlar daha sonra bu sıvı üzerinden kayarak giderler. Salyangozların gezdiği alanlarda parlak bir iz oluşur.
Salyangozlarda bildiğimiz kırmızı renkte kan olayı yoktur bunun yerine vücudunda beyaz renkte bir sıvı vardır. Salyangoz işitme duyusu fazla olmayan bir hayvandır. Tat, koku ve iletişimini başucundaki antenleri sayesinde sağlarlar. Salyangozların yaşam süresi 15 yıl gibi oldukça uzundur.

Beslenme


Salyangozlar besin olarak çeşidine bağlı olarak farklı bir şekilde beslenir. Genel olarak salyangozlar besin olarak bitkilerin taze aksanlarını kemirerek yerler. Bazen de çok ufak olan böcekleri de besin olarak tüketirler. Çoğunlukla otçul olmakla beraber, etçil ya da omnivor olabilirler. Salyangozlar en çok yağmur yağdığında ortaya çıkarlar. Çiftçiler ürünlerini salyangozlardan korumak için çeşitli yöntemlere başvurular. Az sayıda oldukları takdirde, toplayıp uzak bir yere götürerek ya da çok olduklarında bahçe duvarlarına, sebze aralarına, ağaçlara sarımsak suyu dökerek ya da sarımsak asarak uzak kalmalarını sağlarlar. Kullanılan diğer bir yöntem ise, bakır şeritler asmaktır. Bakır şeritlerin salyangozların salgıladığı sümüksü maddeyle etkileşime girerek bir elektrik akımı oluşturduğu ve uzaklaşmalarına neden olduğu düşünülmektedir.

Düşmanları

Salyangozlarla beslenen çok sayıda hayvan vardır. Kuşlar, küçük memeli hayvanlar, kertenkeleler, kurbağalar, kırkayaklar, böcekler ve bazı büyük salyangoz türleri salyangozlarla beslenen canlılardandır.

Habitat


Salyangozlar, tatlısularda, denizlerde ve bütün çevrede görülebilen hayvanlardır. Nemli yerlerde bulunurlar ve yağışın bol olduğu ve havanın tam soğumadığı sonbahar aylarında sürekli görülürler. Çünkü vücutlarının birçok kısmı su ile doludur. Bu bakımdan sürekli suya ihtiyaç duyarlar. Salyangozlar çiğli, nemli havalarda ve yağmurlu havalarda ortaya çıkarlar ve rahat bir şekilde beslenirler. Salyangozlar sıcak ve çok soğuk havalarda beslenemez ve yaşayamaz. Vücutlarında bol miktarda su bulunduğu için çok soğuk havalarda donarlar. Çok sıcak havalarda ise su kaybederek kuruyabilirler. Salyangozlar sıcak ve soğuk havalarda kabuğu içine çekilip orada hareket etmeden uzun zaman dinlenirler. Kışın toprak altına ya da ağaç kovuklarına girerek etkinliklerini azaltırlar. Yazın çok sıcak olduğunda da benzer  şeklide davranırlar. Havalar ısınınca hemen toprak altından çıkarlar ve beslenmeye başlarlar. Geçtikleri yerlerde iz bırakmalarını sağlayan parlak renkli sümüksü bir sıvı üretirler. Kabuklarıyla gövdelerinin arasındaki kurumuş sümüksü sıvı, vücutlarındaki nemi kaybetmemelerini sağlar.

Çiftleşme

Türdeşlerinin her hangi biriyle çiftleşe bilir, çünkü erdişi'dir, yani hem erkek, hem dişidir. Kafasını topraktaki bir deliğe sokarak yumurtalar.

Üreme


Salyangozlarda üreme diğer canlılardan farklıdır yani salyangoz canlısı çift (hem erkek organı ve hem de dişi üreme organı aynı canlı üzerindedir) eşeylidir. Bazen de çiftleşmek için farklı bireye ihtiyaç duyarlar. Salyangoz canlısı genellikle ilkbahar ve yaz aylarında çiftleşir. Bir salyangoz bazen bir defa çiftleştikten sonra 3-4 yıl çiftleşmeden kalabilirler. Ve çiftleşmeden 15 - 16 gün sonra yumurta bırakır. Salyangozlar her yumurtlamada yaklaşık 100 – 150 kadar yumurta bırakır. Yumurtalar havanın sıcaklığına ve salyangozun türüne bağlı olarak 15 - 30 gün içinde açılır.

Zararları

Salyangozlar insanı ısırmaz ve besin olarak insan kanını kullanmaz. Bahçelerimize dadanan salyangozlar bahçedeki çiçekli bitkileri, yeni filizlenen otları sebze ve meyveleri çokça tüketirler kuru otlar ve kartlaşmış otları yemezler. Salyangozlar sebze olarak (marul, havuç, salata, şalgam, patates, maydanoz, domates, bağ asması, mantar ve kıvırcık gibi) besinleri yiyen salyangozlar aynı zamanda meyve olarak (şeftali, vişne, kaysı, üzüm, elma) benzeri meyvelerin suyunu da tüketirler.

Salyangozlar evlerimize kadar gelerek evlerdeki saksılara zarar verirler ve evlerimize mikrop taşıdıkları için bu canlılardan mutlaka kurtulmak gerekir.

Besin Olarak Salyangoz


Salyangozu besin olarak kullanan bazı toplumlarda vardır. Bu hayvanları yetiştirme için özel olarak salyangoz çiftlikleri kurulmuştur.Ülkemizde salyangoz yetiştirme ve ihraç etme gibi işlemle çokça yapılmaktadır. Ülkemizde salyangoz yetiştirilen bölgeler; Bursa bölgesi, Akdeniz bölgesi, ege bölgesi, Rize yöresi, Isparta yöresi ve Bilecik yöresi gibi birçok yörede salyangoz yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Salyangozlar bazı kesim insanlar arasında zevkle beslendiği için birçok şekilde işlenip geniş pazara sahiptir.

Sınıflandırma

Üst takım Cocculiniformia Haszprunar, 1987

Üst familya Cocculinoidea Dall, 1882

Üst familya Lepetelloidea Dall, 1882

Üst takım "Hot Vent Taxa" Ponder & Lindberg, 1997

Takım Neomphaloida Sitnikova & Starobogatov, 1983

Üst familya Neomphaloidea McLean, 1981

Üst familya Peltospiroidea McLean, 1989

Üst takım Vetigastropoda Salvini-Plawen, 1989

Üst familya Fissurelloidea Flemming, 1822

Üst familya Haliotoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Lepetodriloidea McLean, 1988

Üst familya Pleurotomarioidea Swainson, 1840

Üst familya Seguenzioidea Verrill, 1884

Üst familya Trochoidea Rafinesque, 1815

Üst takım Neritaemorphi Koken, 1896

Takım Neritopsina Cox & Knight, 1960

Üst familya Neritoidea Lamarck, 1809

Üst takım Caenogastropoda Cox, 1960

Takım Architaenioglossa Haller, 1890

Üst familya Ampullarioidea J.E. Gray, 1824

Üst familya Cyclophoroidea J.E. Gray, 1847

Takım Sorbeoconcha Ponder & Lindberg, 1997

İnfra takım Littorinimorpha Golikov & Starobogatov, 1975

Üst familya Calyptraeoidea Lamarck, 1809

Üst familya Capuloidea J. Fleming, 1822

Üst familya Carinarioidea Blainville, 1818

Üst familya Cingulopsoidea Fretter & Patil, 1958

Üst familya Cypraeoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Ficoidea Meek, 1864

Üst familya Laubierinoidea Warén & Bouchet, 1990

Üst familya Littorinoidea (Children), 1834

Üst familya Naticoidea Forbes, 1838

Üst familya Rissooidea J.E. Gray, 1847

Üst familya Stromboidea Rafinesque, 1815

Üst familya Tonnoidea Suter, 1913

Üst familya Trivioidea Troschel, 1863

Üst familya Vanikoroidea J.E. Gray, 1840

Üst familya Velutinoidea J.E. Gray, 1840

Üst familya Vermetoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Xenophoroidea Troschel, 1852

İnfra takım Neogastropoda Thiele, 1929

Üst familya Buccinoidea

Üst familya Cancellarioidea Forbes & Hanley, 1851

Üst familya Conoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Muricoidea Rafinesque, 1815

İnfra takım Ptenoglossa J.E. Gray, 1853

Üst familya Eulimoidea Philippi, 1853

Üst familya Janthinoidea Lamarck, 1812

Üst familya Triphoroidea J.E. Gray, 1847

Alt takım Discopoda P. Fischer, 1884

Üst familya Campaniloidea Douvillé, 1904

Üst familya Cerithioidea Férussac, 1822

Alt takım Hypsogastropoda Ponder & Lindberg, 1997

Alt takım Murchisoniina Cox & Knight, 1960

Üst familya Loxonematoidea Koken, 1889

Üst takım Heterobranchia J.E. Gray, 1840

Takım Heterostropha P. Fischer, 1885

Üst familya Architectonicoidea J.E. Gray, 1840

Üst familya Omalogyroidea G.O. Sars, 1878

Üst familya Pyramidelloidea J.E. Gray, 1840

Üst familya Rissoelloidea J.E. Gray, 1850

Üst familya Valvatoidea J.E. Gray, 1840

Takım Opisthobranchia Milne-Edwards, 1848

İnfra takım Anthobranchia Férussac, 1819

Üst familya Doridoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Doridoxoidea Bergh, 1900

Üst familya Onchidoridoidea Alder & Hancock, 1845

Üst familya Polyceroidea Alder & Hancock, 1845

İnfra takım Cladobranchia Willan & Morton, 1984

Üst familya Aeolidioidea J.E. Gray, 1827

Üst familya Arminoidea Rafinesque, 1814

Üst familya Dendronotoidea Allman, 1845

Üst familya Metarminoidea Odhner in Franc, 1968

Alt takım Anaspidea P. Fischer, 1883

Üst familya Akeroidea Pilsbry, 1893

Üst familya Aplysioidea Lamarck, 1809

Alt takımr Cephalaspidea P. Fischer, 1883

Üst familya Acteonoidea D'Orbigny, 1835

Üst familya Bulloidea Lamarck, 1801

Üst familya Cylindrobulloidea Thiele, 1931

Üst familya Diaphanoidea Odhner, 1914

Üst familya Haminoeoidea Pilsbry, 1895

Üst familya Philinoidea J.E. Gray, 1850

Üst familya Ringiculoidea Philippi, 1853

Alt takım Gymnosomata Blainville, 1824

Alt takım Notaspidea P. Fischer, 1883

Üst familya Pleurobranchoidea Férussac, 1822

Üst familya Tylodinoidea J.E. Gray, 1847

Alt takım Sacoglossa Von Ihering, 1876

Üst familya Oxynooidea H. & A. Adams, 1854

Alt takım Thecosomata Blainville, 1824

İnfra takım Euthecosomata

Üst familya Limacinoidea

Üst familya Cavolinioidea

İnfra takım Pseudothecosomata

Üst familya Peraclidoidea

Üst familya Cymbulioidea

Alt takım Nudibranchia Blainville, 1814

Takım Pulmonata Cuvier in Blainville, 1814

Alt infra takım Orthurethra

Üst familya Achatinelloidea Gulick, 1873

Üst familya Cochlicopoidea Pilsbry, 1900

Üst familya Partuloidea Pilsbry, 1900

Üst familya Pupilloidea Turton, 1831

Alt infra takım Sigmurethra

Üst familya Acavoidea Pilsbry, 1895

Üst familya Achatinoidea Swainson, 1840

Üst familya Aillyoidea Baker, 1960

Üst familya Arionoidea J.E. Gray in Turnton, 1840

Üst familya Buliminoidea Clessin, 1879

Üst familya Camaenoidea Pilsbry, 1895

Üst familya Clausilioidea Mörch, 1864

Üst familya Dyakioidea Gude & Woodward, 1921

Üst familya Gastrodontoidea Tryon, 1866

Üst familya Helicoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Helixarionoidea Bourguignat, 1877

Üst familya Limacoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Oleacinoidea H. & A. Adams, 1855

Üst familya Orthalicoidea Albers-Martens, 1860

Üst familya Plectopylidoidea Moellendorf, 1900

Üst familya Polygyroidea Pilsbry, 1894

Üst familya Punctoidea Morse, 1864

Üst familya Rhytidoidea Pilsbry, 1893

Üst familya Sagdidoidera Pilsbry, 1895

Üst familya Staffordioidea Thiele, 1931

Üst familya Streptaxoidea J.E. Gray, 1806

Üst familya Strophocheiloidea Thiele, 1926

Üst familya Trigonochlamydoidea Hese, 1882

Üst familya Zonitoidea Mörch, 1864

İnfra takım Acteophila Dall, 1885

Üst familya Melampoidea Stimpson, 1851

İnfra takım Trimusculiformes Minichev & Starobogatov, 1975

Üst familya Trimusculoidea Zilch, 1959

İnfra takım Stylommatophora A. Schmidt, 1856

Alt takım Basommatophora Keferstein in Bronn, 1864

Üst familya Acroloxoidea Thiele, 1931

Üst familya Amphiboloidea J.E. Gray, 1840

Üst familya Chilinoidea H. & A. Adams, 1855

Üst familya Glacidorboidea Ponder, 1986

Üst familya Lymnaeoidea Rafinesque, 1815

Üst familya Planorboidea Rafinesque, 1815

Üst familya Siphonarioidea J.E. Gray, 1840

Alt takım Eupulmonata Haszprunar & Huber, 1990

Alt takım Systellommatophora Pilsbry, 1948

Üst familya Onchidioidea Rafinesque, 1815

Üst familya Otinoidea H. & A. Adams, 1855

Üst familya Rathouisioidea Sarasin, 1889

YORUM EKLE
YORUMLAR
irfan başaran
irfan başaran - 3 hafta Önce

ellerıne ağzına saglık cok buyuk bır araştırma teşekkurler hocam