NEVŞEHİR?E SARIKAMIŞ ŞEHİTLERİ ANITI YAPILACAK

Türk milletinin vatanı ve kutsal varlıkları uğruna neler yapabileceğinin bir delili olarak tarihimize yansıyan Sarıkamış?ta hayatlarını kaybeden şehitlerimiz anısına ilimizde de anıtı yapılacak.

Nevşehir Belediyesinin henüz kamuoyuna açıklamadığı, ancak çalışmalarını hızla sürdüğü öğrenilen Sarıkamış Şehitleri Anıtının içerisinde, Şehitlerimizin sembolik mezarlarının, Türk tarihine damgasını vuran hükümdarların ve devlet büyüklerinin heykellerinin yanı sıra, Kırım Türkleri Anıtının da bulunduğu Şehitlik alanına yapılacağı bildirildi.

Nevşehir Belediye Başkanı Hasan Ünver?in büyük bir itina ile takip ettiği çalışmanın önümüzdeki günlerde hayata geçirilmesi bekleniyor.

Osmanlı Devleti, Almanya ile yapılan anlaşmanın ardından Birinci Dünya Savaşı?na girmek zorunda kalmıştır. Ancak Balkan Savaşı?ndan yeni çıkmış olması ve yeterli hazırlıkları yapma imkânı ve zamanı olmadığından dolayı savaşın ilerleyen dönemlerinde büyük olumsuzluklarla karşı karşıya kaldı. Osmanlı donanmasına bağlı Yavuz ve Midilli gemilerinin Sivastopol?u bombardımanının ardından 1 Kasım 1914 günü Rus Ordusu hududu geçerek baskın tarzında taarruza başladı. Erzurum genel istikametinde ilerleyen Rus Kuvvetleri, 7-12 Kasımda Köprüköy ve 17-20 Kasımda cereyan eden Azap muharebelerini kaybederek geri çekilmek zorunda kaldı. Savaşın ilk aylarında meydana gelen bu durum, Ordunun subay ve erleri üzerinde olumlu bir etki yaratmıştır. Ancak ağır zayiat veren 3?üncü Türk Ordusu, geri çekilen düşmanı takip edememiş; daha elverişli bir arazide toplanmak, takviye kuvvetlerinin gelmesini beklemek ve yeni bir Rus taarruzunu karşılamaya hazır olmak amacıyla 8-10 km kadar geri çekilmişti. Avrupa?da savaşın mevzi harbine dönüşmesi ve Galiçya?da Avusturyalıların Ruslar karşısında zor durumda kalmaları üzerine Başkomutan Vekili Enver Paşa, müttefiklerin Avrupa?daki yükünü hafifletmek için ?Alman Başkomutanlığının da etkisiyle? Doğu Cephesi?nde Rusların imhasını hedef alan büyük ölçüde kuşatıcı bir taarruza karar verdi. Enver Paşa, bu amaçla 14 Aralık 1914?te İstanbul?dan Köprüköy?e geldi. Taarruzun bahara bırakılmasını öneren 3?üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa?yı görevinden alarak 3?üncü Ordu Komutanlığını kendi üzerine aldı. Bu harekâtı icra edecek 3?üncü Ordu; 9, 10 ,11?inci Kolordular ve 2?nci Süvari Tümeninden oluşuyordu. Cephedeki Rus mevcudu 100.000, 3?üncü Ordunun mevcudu ise 120.000 idi. Türk ordusu sayıca fazla olmasına rağmen Ruslar, ağır silah, topçu ve donatım bakımından kesin bir üstünlüğe sahiptiler. 22 Aralık 1914 - 15 Ocak 1915 tarihleri arasında cereyan eden Sarıkamış Muharebeleri?nde Türk Ordusunun uyguladığı plan, bir kolorduyla düşmanın cepheden tespitini, iki kolorduyla kuzey kanadından kuşatılarak düşman cephesinin 30-35 km kadar gerisindeki Sarıkamış?ın ele geçirilmesiyle büyük düşman kuvvetlerinin imhasını öngörüyordu. Tamamen karlarla kaplı, çok yüksek dağlık ve yolsuz bir arazide o günün koşulları altında kış donatımından yoksun yaya ve atlı birliklerle yapılan bu harekât çok riskli idi. Özellikle 10?uncu Kolordu birlikleri, Allahuekber Dağları?nı aşarken çetin zorluklar ve kış şartları sebebiyle gerek miktar gerekse mevcut silahlar yönünden çok zayiat verdi. Nitekim Türk kuvvetlerinin büyük bir kısmı soğuktan donarak ölmüştür. Sarıkamış?a girebilen 300 kişilik bir kuvvet de Ruslar tarafından geri atılmıştır. Bu başarısızlık karşısında Enver Paşa, 10 Ocak 1915?te 3?üncü Ordu komutanlığını Tuğgeneral Hafız Hakkı Paşa?ya devrederek İstanbul?a döndü. Sarıkamış Harekâtı ile ilgili haberler, ancak sonradan kamuoyu gündemine geldiğinden burada olup bitenler çok sonraları açıklığa kavuşturuldu. Sarıkamış Kuşatma Harekâtı; düşman kuvvetlerinin arkasına düşmeyi hedef alan başarılı bir plandı. Ancak stratejinin faktörlerinden zaman ve iklim şartları iyi değerlendirilemediği için bu sonuç kaçınılmaz olmuştur. Sarıkamış, Türk harp tarihinin en acı muharebelerine sahne olmuştur. Türk Ordusu, ağır koşullar altında yapılan bir muharebede kahramanca savaştı. Türk Ordusunun kayıplarındaki asıl etkenler, çetin arazi ve şiddetli kış şartları ile teçhizat eksikliği ve ikmal yetersizliği idi. Çok ağır koşullar altında kahramanca savaşan Türk askeri, muharebenin sonuna kadar direnmiş, vatanını korumak ve başarıya ulaşmak için sonsuz gayret gösterdi. Sarıkamış Harekâtı, Türk milletinin vatanı ve kutsal varlıkları uğruna neler yapabileceğinin bir delili idi.  

 

Muhabir: Yazar Silinmiş