Next
ANI yazıları; bir kişinin başından geçmiş veya tanık olduğu gerçek olayları, üzerinden zaman geçtikten sonra birinci tekil şahıs (ben) ağzından anlattığı edebi bir yazıdır. Anıların nasıl yazıldığı, tekniği, bakış açısı ve anlatımı da yazarına bağlıdır.
Yazar Mehmet Küçük ’ün eşi Ayper Küçük “Bir Köy Öğretmeninin Anıları” isimli hatıraları kaleme almış. Kitabın yayın tarihi 2026. 146 sayfa. Kitap basım yer Kayseri.
Ayperi Hanım anılar kitabı 2026 yılında yayınlandı. Ancak yazar 14 Ocak 2026 tarihinde vefat etmiş. Kitabın editörü eşi Mehmet Küçük kitabın editörlüğünü yapmış. Editörün önsözünde, “Elinizdeki bu eser, Ayper Öğretmen’in sağlığı sürecince tuttuğu günlüklerinden ve ailesi ile şifahen paylaştığı anılarından derlenerek hazırlandı”, denilmektedir. Bu ibareden de kitabın Ayper Hanım’ın vefatından sonra yayınlanmış olabileceği düşünülebilir.
Bir yazar olarak; gerek öyküler, romanlar ve gerek de anılar da önceden tutulan günlükler ve notların bu tür kitaplara katkıları çok önemli olduğu bilinmelidir. Anıların ne şekilde ve nasıl bir anlatım tarzıyla kaleme alınacağı ise kitabın yazarına kalmıştır. Çok farklı şekillerde anıları kaleme alan yazarlar vardır.
Ayper Hanım, bu kitabı öğretmenliğe atanacağı zamanlardan başlamış. Çocukluk yıllarına dair izler yok gibidir. Anılarda insanın her evresi, kendince mahrem gördüğü ve en önemlisi de özel sırları kitapta yer almalı mıdır? Bu yazarlara göre değişiklikler gösterir. Her yazar anılarda kendisi, çevresi ile ilgili her yaşadığı şeyleri kaleme almayabilir. Bu durum da doğaldır.
Kitapta içindekiler kısmı yok. Ancak kitap 3 kısma ayrılmış. Kitapta her hölümde anlatılanlara başlıklar konulabilirdi. Başlıkların olması kitabı daha kolay okunmasını sağlar. Anlatımda birinci ve ikinci şahıs anlatımında görülen eksikler için de şöyle birkaç örnek vermek isterim.
Kitapta anlatan birinci şahıstır. Anlatıcı diyor ki:
“İşte doğduğum topraklar.” (sh.8) “Annem güzel yemekler yapardı” (14) Bu tür anlatılar elbette doğru olanıdır. Ancak kitabı 2. Bölümü editörün anlatımıyla başlıyor. Yani ikinci anlatıcı devreye giriyor. Kitabın editörü bilindiğine göre kendisini eşi olarak ifadelendirmiş; “eşi zaman zaman…” (sh.97) yerine doğrudan kendisinden söz edebilirdi. Örneğin: “eşini izlemeye…” (sh.97) yerine; “eşimi izlemeye…” denilebilirdi. Kitapta anlatıcı ile ilgili birkaç yerde anlatım hataları olduğunu belirtmeliyim.
Bunların dışında kitabın giriş kısımlarında Ayper’i Hanım ve kız öğretmen arkadaşlarının Sarılar ’da ilk kaldıkları gece bir meczupla ilgili bölüm oldukça merak uyandırıcı ve heyecanlı bir bölümdü.
Anılar kitabı da bir öykü tekniğinde yazılmış denilebilir. Kitapta bütünlük var. Anlatımı, dili gayet güzel. Duru ve sade bir anlatım.
Anılar; bir kahve falı ile biraz da olsa öykü ve romanlarda olduğu gibi metinlere gizem katmış. Bu bölümden itibaren de anılar duygusal ağırlıklı ve dramatik bir öz yaşam öyküsünü andırmaktadır.
Kahve falı kısmını okurken kendim de 2000’li yıllara gittim. O yıllarda yengemin evinde kahve içiyorduk. Yengem kahve falıma bakmak istedi. Kahve fincanını ters çevirdi. Her ne kadar fala inanmasam da belki de hayatımda ilk kez acaba faldan ne çıkacak diye meraklanmıştım. Yengem fincanı ters çevirdi. Fincanın içine dikkatlice baktı baktı ve dedi ki,
“Osman sana bir yol görünüyor. Bak burada yol çatallaşmış, ikiye ayrılıyor.” Fala inanmadığım için buna bir mana veremedim. O yıllarda devlet memuru idim. Birkaç ay sonra ulusal bir gazetede yazdığım iki yazıdan dolayı soruşturma geçirdim. BÇG’nin (Batı Çalışma Gurubu) olduğu yıllardı. Memuriyet hayatımda ilk kez sürüldüm. Ben ve ailem çok zor günler yaşadık.
Anılar kitabında da fal sonrası evreler yer yer verilerek okuyucuya ileride nasıl bir şeyler çıkacak dedirtecek durumları hissettiriyor. Daha sonralar kitabın yazarı Ayper’i Hanım’ın hastalığı ve günden güne sona doğru hüzünlü bir gidişi dramatik olarak okuyuculara yaşatıldığı görülmektedir.
Kitabın en etkileyici bölümleri kuşkusuz kızları Pınar’ın vefatıyla birlikte Ayper Hanım’ın zaman zaman kendini kaybetmesidir. Çocuğunun vefatından çok fazla bir şekilde etkilenmesidir.
Dram kokan anılar, insan psikolojisinde sadece geçmişte yaşanmış üzücü olaylar değil; bireyin kimliğini, savunma mekanizmalarını ve hayata bakış açısını şekillendiren en güçlü duygusal hafıza kayıtlarıdır. Bu anılarda, neşe dolu hatıralara kıyasla zihinde çok daha derin izleri okuyuculara aktardığını düşünüyorum.
Mehmet Küçük Hocama başsağlığı ve başarılar diliyorum.
