Next
Kapadokya’nın adından son yıllarda daha çok söz edilmektedir. Kapadokya adı nereden geliyor ona bir bakalım:
Kappadokia sözcüğü Eski Persçe’de Katpatuka olarak ilk defa Pers Kralı Darius I’in (Dara veya Dareios) MÖ 516’da İran’daki Kirmanşah ile Hamadan arasındaki kayalıklara kazıttığı Bisutun (Behistun) kitabelerinde geçmektedir.
Kapadokya adı en eski M.Ö. 6. yüzyılda Pers kaynaklarında görülür. Katpatuka; “Güzel Atlar Ülkesi” anlamı taşıdığı söylenir. Ancak Iran'lılarca kullanılmış adın aslı Khepat-ukh, Khepat Halkı (nın Yurdu) dur. Eski Iran dilinin Güzel atları olan anlamındaki sözcüğü Huv-aspa'dır.
Başka bir görüşe göre de Kapadokya sözcüğünün Kızılırmak’ın bir kolu olan Delice’nin antik adı “Kappadoks”un bu bölgeye adını verdiği öne sürülür. Antik Çağ’dan itibaren Grekler bu ülkeye Cappadocia’nın (Kappadokia) ismini vermişlerdir.
M.Ö. 5000-4000 arasında Kapadokya'da küçük krallıklar yaşamıştır. Kapadokya'nın bilinen ilk halkları, Luviler ve Hititler'dir. Bölgede M.Ö. 2500 sonlarında Asurlular ticaret kolonileri kurmuşlardır. Anadolu'nun gerçek yazılı tarihini anlatan en eski belgeler Asur ticaret kolonilerinden kalmış olan Kapadokya tabletleridir.
Kapadokyalılar, ancak Pers kralı Damatez zamanında ülkelerine hâkim olabildiler. Ariarathes zamanında bağımsızlıklarını ilan ettiler (M.Ö. 323).
Kapadokya Bölgesi'nin sınırlarını güneyde Toros Dağları, batıda Aksaray, doğuda Malatya ve kuzeyde Doğu Karadeniz kıyılarına kadar uzanan geniş bir bölge olarak belirtilir.
Bir de şöyle bir durum vardır, bazı isimler ve kavramlarda anlam kayması veya benzetmeler sebebiyle farklı algılanmakta ve anlaşılmaktadır.
Bu günkü Kapadokya Bölgesi Nevşehir, Aksaray, Niğde, Kayseri ve Kırşehir illerinin kapladığı alandır. Daha dar bir alan olan kayalık Kapadokya Bölgesi ise Uçhisar, Ürgüp, Avanos, Göreme, Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara ve çevresinden ibarettir.
KAPADOKYA’YA KİMLER NASIL SAHİP ÇIKIYOR?
Kayalara oyulmuş geleneksel Kapadokya evleri ve güvercinlikler, vaktiyle oluşan vadiler, peribacaları, kayadan oyma kiliseler ve yeraltı şehirleri yerli ve yabancıların ilgisini çekmektedir. Özellikle turistik açıdan gün geçtikçe popüler olan bölge pek çok açıdan önem arz etmektedir. Son yıllarda balon turları, atlarla gezinti ve atm’ler vasıtasıyla gözde bir merkez olmuştur.
Ülkenizde en çok ziyaret edilen İstanbul, İzmir, Antalya gibi şehirlerin arasına Nevşehir de dahil olmuştur. Hal böyle olunca da Kapadokya’ya Kayseri, Niğde, Aksaray ve Nevşehir arasında daha çok sahip çıkılmaya çalışılmaktadır.
Niğde Kapadokya’ya güneyden giriş kapısı olarak bakar. Kayseri eski adı Mazaka’yı Kapadokya’nın başkenti olarak ilan eder. Hatta Kayserili gazeteciler zaman zaman Ürgüp ve Göreme’yi illerinin içinde gösterirler.
Aksaray da Kapadokya’nın giriş kapısını savunmaktadır. Nevşehir Göreme Belediyesi “Kapadokya’nın Başkenti Göreme” ibaresini kullanır. “Bir dünya kenti Ürgüp” sloganını kullanan Ürgüp’te Kapadokya’yı sahiplenir.
TBMM KAPADOKYA İÇİN NE DİYOR?
Turizm Bakanlığı1973 de bir karar alır. 23 Şubat 1973 tarihinde Turizm Bakanlığı tarafından 7/5811 Sayılı Kararname (*) ile Kapadokya bölgesi: Nevşehir ilinde Göreme ve çevresi, Ürgüp, Ortahisar, Kaymaklı, Derinkuyu, Kayseri ilinden Soğanlı harabeleri ve Aksaray ilinde Ihlara Vadisi olarak belirlenmiştir.
Dolayısıyla dar anlamda yani bugünkü anlamıyla; Nevşehir merkez (bir yönüyle de başkent denilebilir) ilçeleri ve beldeleriyle, Kayseri, Aksaray ve Niğde Kapadokya’dır.
Tarihi ve turistik önemli yerleşim yerlerinden biri olan Nevşehir ve bölgesi Kapadokya’nın hem tam ortası hem de merkezi olarak düşünülebilir.
Kaynaklar:
*Mete Cüneyt Okuyucu, Cumhuriyet döneminde Nevşehir’in Sosyo-Ekonomik Tarihi (1955-2000), Doktora Tezi, İstanbul Marmara Ünv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, 2002
“Çağrı Pişkin, Demokrat Parti Döneminde Nevşehr, Yüksek Lisans tezi, 2019
