İlk duyduğunuzda kulağa hoş geliyor. Bir zamanlar aynı yastığa baş koymuş iki insan, yollarını ayırmış ama birbirlerine düşman olmamış. Ne güzel! Keşke bütün ayrılıklar böyle yaşanabilse. Keşke insanlar evliliklerini bitirirken birbirlerinin hayatlarını da dağıtmak zorunda hissetmeseler.
Fakat burada üzerinde durulması gereken bir mesele var: Gerçekten medeni bir boşanma mı yaşıyoruz, yoksa medeni görünme çabasının arkasına mı saklanıyoruz?
Çünkü boşanmak başka, boşandıktan sonra arkadaş kalmak başka bir şeydir. Birlikte kurulan hayatın sona ermesi, ortak hatıraların, kırgınlıkların, beklentilerin ve hayal kırıklıklarının bir anda ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Bir zamanlar eşiniz olan insanla artık aynı evi paylaşmıyorsunuz. Aynı sofraya oturmuyor, aynı gelecek için plan yapmıyor, aynı hayatın sorumluluğunu taşımıyorsunuz. Ancak bir dönem hayatınızın merkezinde bulunan insanla bugün arkadaş olduğunuzu söylemek, ilişkinin geçmişini kendiliğinden silmiyor.
Elbette medeni boşanmak mümkündür. Hatta olması gerekendir. İnsanlar ayrılırken hakaret etmek, birbirlerini küçük düşürmek, çocuklarını taraf seçmeye zorlamak ya da geçmişin hesabını yıllarca mahkeme salonlarında görmek zorunda değildir. Bir evlilik bitmiş olabilir ama insanlık, saygı ve ebeveynlik sorumluluğu bitmemelidir.
Benim itirazım medeni boşanmaya değil, medeni boşanmanın bir gösteriye dönüştürülmesine. Sosyal medyada gördüğümüz bazı ayrılık paylaşımlarına bakalım. Birlikte fotoğraflar, karşılıklı güzel sözler, doğum günü kutlamaları, yeni hayatlara başarı dilekleri... Dışarıdan bakıldığında sanki evlilik bitmemiş, yalnızca adres değişmiş gibi bir görüntü ortaya çıkıyor.
Peki ya görünmeyenler?
Aynı evde yaşanırken biriken kırgınlıklar, yıllarca konuşulamayan meseleler, birbirine söylenemeyen sözler, çocukların yaşadığı değişim ve ayrılığın ardından yeniden kurulmaya çalışılan hayatlar...
Bunların hepsi bir fotoğrafın dışında kalabiliyor. Üstelik boşanma sonrasında iyi geçinmek, her zaman arkadaş olmak anlamına da gelmiyor. İnsanlar birbirlerine karşı mesafeli ama saygılı olabilir. Birbirlerinin özel hayatına müdahale etmeden, gerektiğinde iletişim kurarak çocuklarının sorumluluğunu birlikte üstlenebilir. Bunun adı da medeni davranmaktır.
Özellikle çocuklu ailelerde bu ayrımın önemi büyüktür. Çocuk, anne ve babasının yeniden sevgili ya da arkadaş olmasını beklemek zorunda değildir. Onun ihtiyacı, anne ve babasının ayrılmış olsalar bile ebeveynlik görevlerini yerine getirmesidir.
Çocuğun doğum gününde bir araya gelmek, okul toplantısında yan yana oturmak, sağlık sorununda birlikte karar vermek elbette değerlidir. Ancak bunların hiçbiri anne ve babanın birbirleriyle çok iyi arkadaş olduklarını kanıtlamak zorunda değildir.
Çocuğa verilmesi gereken en önemli güvence şudur: “Biz artık eş değiliz ama ikimiz de senin anne ve babanız. Bu değişmeyecek.”
Bir başka mesele de yeni kurulan hayatlar. Boşanmış iki insanın birbirlerinin hayatında ne kadar yer alacağı, yeni ilişkiler başladığında nasıl bir sınır çizileceği de önemlidir. Eski eşlerin arkadaşlık adı altında birbirlerinin özel hayatına müdahil olması, yeni ilişkilerde gereksiz tartışmalara yol açabilir. Bir zamanlar eş olan insanların bugün birbirlerine karşı hangi mesafeyi koruyacaklarını bilmeleri gerekir.
Çünkü medeni olmak, sınırsız yakınlık kurmak değildir. Bazen medeni olmak, doğru mesafeyi koruyabilmektir.
Aile ve evlilik danışmanı olarak şuna inanıyorum: Her boşanma düşmanlıkla sonuçlanmak zorunda olmadığı gibi, her boşanmanın büyük bir dostluk hikâyesine dönüştürülmesi de gerekmiyor. İnsanlar ayrıldıktan sonra birbirlerini sevmeyebilir, özlemeyebilir, arkadaşlık kurmak istemeyebilir. Yeter ki birbirlerinin insanlık onuruna, haklarına ve özellikle çocuklarının geleceğine zarar vermesinler.
Bir evliliğin nasıl başladığı kadar nasıl sona erdiği de önemlidir. Fakat ayrılığın ardından sergilenen görüntüden çok, yaşanan hayatın kendisine bakmak gerekir. Belki de artık kendimize şu soruyu sormalıyız: Gerçekten medeni bir şekilde mi boşanıyoruz, yoksa çevremize medeni göründüğümüzü mü anlatıyoruz?
Çünkü medeni boşanmak, eski eşle birlikte fotoğraf paylaşmakla, birbirine güzel sözler söylemekle ya da hâlâ çok iyi arkadaş olduğunu ilan etmekle ölçülmez. Medeni boşanmak; biten bir evliliğin ardından karşı tarafın hayatına zarar vermemek, çocukları bir hesaplaşmanın ortasına koymamak, geçmişi bir silaha dönüştürmemek ve herkesin kendi yolunda onuruyla yürüyebilmesine izin vermektir.
Unutmayalım; her biten evlilikten dostluk çıkmayabilir. Ama her biten evlilikten sonra saygı çıkabilir.
Çünkü medeni olmak, boşandıktan sonra arkadaş kalmak değil; ayrıldıktan sonra da insan kalabilmektir.
Next